ONLINE – Opiniowanie sądowo-psychologiczne w sprawach rodzinnych w wybranych aspektach sytuacji okołorozwodowych.
Szkolenie prowadzi:
dr Tomasz Rajtar
Psycholog, pedagog, doktor nauk humanistycznych w zakresie psychologii, biegły sądowy, adiunkt w Zakładzie Psychologii Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych. Prowadzi badania naukowe i opracowuje opinie dla potrzeb wymiaru sprawiedliwości w zakresie spraw cywilnych, karnych oraz rodzinnych i opiekuńczych. Interesuje się szczególnie problematyką samobójstw, niedostosowania społecznego nieletnich (zwłaszcza dziewcząt) oraz rozpoznawaniem różnych form przemocy wobec małoletnich (w tym cyberprzemocy rówieśniczej). Jest autorem i współautorem kilkudziesięciu publikacji i wystąpień konferencyjnych z zakresu psychologii sądowej oraz wykładowcą akademickim (prowadzi zajęcia dla studentów psychologii, prawa, kryminologii, kryminalistyki oraz na studiach podyplomowych). Współtworzył wytyczne dla sędziów i prokuratorów oraz biegłych psychologów w ramach projektu „Wymiar sprawiedliwości przyjazny dzieciom” realizowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości, UNICEF oraz Instytut Ekspertyz Sądowych. Wchodził w skład zespołu zajmującego się opracowaniem standardów opiniowania psychologicznego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz był członkiem komisji powołanej przez Ministra Sprawiedliwości w celu wyłonienia ekspertów do zespołu do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Charakter i zakres szkolenia
Szkolenie adresowane jest przede wszystkim do psychologów i pedagogów zajmujących się opiniowaniem w sprawach rodzinnych i opiekuńczych (biegli z listy, specjaliści OZSS, kandydaci na biegłych, osoby zajmujące się diagnozą dzieci uwikłanych w konflikt okołorozwodowy). Szkolenie składa się z części wykładowej oraz warsztatowo-seminaryjnej. W części teoretycznej zostaną omówione podstawowe zagadnienia dotyczące małżeństwa, rozwodu oraz uregulowania kwestii opieki i kontaktów z dzieckiem po rozstaniu rodziców. Zasadnicza część programu szkolenia skupia się wokół problemów, przed jakimi staje biegły zajmujący się opiniowaniem w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, które dotyczą m.in.: oceny przyczyn, przejawów i nasilenia konfliktów prowadzących do rozbicia rodziny; psychologicznych mechanizmów leżących u podłoża konfliktów; sytuacji dziecka, którego rodzice postanowili się rozstać; oceny kompetencji wychowawczych opiekunów; diagnozy więzi dziecka z opiekunami. Część warsztatowa będzie obejmowała prezentację przypadków oraz dyskusję dotyczącą różnych kwestii związanych z opiniowaniem w sprawach rodzinnych. Celem warsztatu będzie nabycie umiejętności formułowania wniosków i zaleceń w optymalny sposób, realizujących dobro dziecka w sytuacji okołorozwodowej.
Forma zajęć
Zajęcia będą prowadzone w formie wykładowej i warsztatowo-seminaryjnej.
Program szkolenia
- Małżeństwo oraz rozwód z perspektywy prawa i psychologii.
- Władza rodzicielska a dobro dziecka.
- Specyfika konfliktu pomiędzy rozstającymi się rodzicami (konflikt i jego przyczyny; fazy, typy, rodzaje, mechanizmy konfliktów).
- Sytuacja dziecka w rodzinie z konfliktem.
- Koncentracja emocjonalna i poznawcza na konflikcie rodzinnym.
- Niezaspokojenie podstawowych potrzeb dziecka.
- Osłabienie mechanizmów radzenia sobie.
- Zaburzenia rozwoju społecznego.
- Postawy, cechy, zachowania prezentowane przez rozstających się rodziców.
- Przejawy zaburzeń i nieprawidłowości w relacjach (rzutowanie własnych emocji i ocen; manipulowanie dzieckiem; izolowanie od drugiego rodzica; fałszywe oskarżenia o zaniedbania oraz przemoc fizyczną, psychiczną i seksualną).
- Czym są kompetencje wychowawcze, jak je badać i oceniać.
- Ekspertyza psychologiczna w sprawach rodzinnych.
- Przedmiot i zakres opinii wynikający z postanowienia.
- Planowanie i organizacja badań psychologicznych i pedagogicznych.
- Zakres badania rodziców (opiekunów):
- obiektywne możliwości w zakresie opieki,
- dynamika postaw i zachowań,
- zasoby indywidualne i środowiskowe,
- postawy wychowawcze, postawy rodzicielskie, style wychowania,
- predyspozycje osobowościowe,
- wskaźniki kompetencji wychowawczych.
- Zakres badania dzieci:
- rozmowa i wywiad (funkcja i rodzaje pytań),
- obserwacja zachowania oraz relacji z rodzicami,
- badanie funkcji poznawczych,
- ocena rozwoju emocjonalnego i społecznego,
- ocena więzi uczuciowych (deklarowanych, obserwowanych, ujawnionych w testach).
- Badanie innych osób współuczestniczących w opiece.
- Rozwiązania i propozycje uregulowania opieki (ustalenie miejsce pobytu dziecka; uregulowanie kontaktów).
- Piecza współdzielona, opieka naprzemienna – wady i zalety takiego rozwiązania.
- Wysłuchanie małoletniego dziecka przez sądem (jak w praktyce uwzględniać „zdanie i rozsądne życzenia” dziecka).
- Szczególne sytuacje diagnostyczne.
- Badanie obcokrajowców.
- Badanie z udziałem tłumacza.
- Brak zgody na badanie.
- Agresja w czasie badania.
- XIII Prezentacja, dyskusja oraz omówienie szczegółowych problemów związanych z opiniowaniem w sprawach rodzinnych i opiekuńczych.
Termin szkolenia
6, 7 listopada 2027r.
Dwudniowa sesja obejmuje 20 godzin dydaktycznych.
Planowany harmonogram zajęć:
Sobota – 9:00 – 18:00
Niedziela 9.00 – 18.00
Koszt szkolenia
890 PLN

