Dialog biegłego z sądem jako warunek jakości opinii

ONLINE – Dialog biegłego z sądem jako warunek jakości opinii (na bazie problematyki rodzinnej i opiekuńczej)

Szkolenie prowadzi:

dr Alicja Czerederecka

jest psychologiem, kierownikiem Zakładu Psychologii Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych (od sierpnia 2020 r. emerytowanym), wieloletnim biegłym specjalizującym się między innymi w problematyce rodzinnej i opiekuńczej, przewodniczącą Komisji Rekomendacyjnej dla Biegłych Sądowych PTP. Zajmuje się także problemami metodologii i etyki w psychologicznym opiniowaniu sądowym. Autorka około 70 artykułów naukowych oraz książek Test Rorschacha w psychologicznej ekspertyzie sądowej. Wykorzystanie systemu Exnera oraz Rozwód a rywalizacja o opiekę nad dziećmi (rozszerzone wydanie drugiej z tych książek ukazało się w 2019 r. w Wydawnictwie Wolters Kluwer). W 2016 r. zostały opublikowane pod jej redakcją Standardy opiniowania psychologicznego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, zaś w 2018 r. Rodzina w sytuacji okołorozwodowej. Współczesne dylematy psychologiczne i prawne (obie w Wydawnictwie Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie). W 2020 r., w tym samym wydawnictwie, planowana jest publikacja kolejnej książki Wyzwania psychologa jako biegłego w relacji z wymiarem sprawiedliwości.

Charakter i zakres szkolenia

Szkolenie przeznaczone jest dla osób opiniujących lub zainteresowanych opiniowaniem w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, w szczególności dla psychologów oraz pedagogów zatrudnionych w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. Obejmować będzie praktyczną perspektywę opiniowania przedstawioną w formie wykładu oraz pracy seminaryjnej.

Program szkolenia

I Wprowadzenie – bogi zasób literatury dotyczącej problemu
II Podstawowa wiedza obowiązująca biegłego

Przepisy prawne dotyczące biegłych
Standardy opiniowania psychologicznego

III Etapy dialogu pomiędzy biegłymi a sądem

Zlecanie opinii – tezy dowodowe

Pułapki związane z błędnym oszacowaniem swoich możliwości przez sędziego
Podejście rutynowe a zindywidualizowane
Poziom szczegółowości formułowanych tez
Dychotomiczne przedstawianie oczekiwań
Język stosowany w formułowaniu problemów
Dostosowanie treści tez do kompetencji biegłego
Selekcjonowanie oczekiwań stron
Uzgadnianie zakresu zlecanej opinii z biegłym
Przykłady formułowania tez

Przyjmowanie opinii do realizacji i jej opracowanie

Możliwości współczesnej wiedzy psychologicznej
Dynamika sytuacji psychologicznej opiniowanych
Gotowość badanych do poddania się proponowanym procedurom
Uzupełnianie brakujących źródeł informacji
Problem nadmiaru informacji
Ograniczenia metodologiczne
Udostępnianie dokumentacji
Przeszkody natury etycznej
Zasady sporządzania opinii zespołowych
Negocjowanie terminu sporządzenia opinii
Informowanie sądu o przeszkodach w realizacji postanowienia
Informowanie opiniowanych o kosztach opinii
Formuły zawiadamiania opiniowanych o planowanych badaniach
Weryfikacja możliwości wydania opinii i jej zakresu

Komunikowanie wyników sądowi

Przejrzyste dla odbiorców wywiązywanie się z warunków formalnych
Selekcja danych wrażliwych
Nieudostępnianie wyników surowych i przeliczonych
Wyodrębnianie obszarów części sprawozdawczej odpowiednio do kompetencji w opiniach kompleksowych
Różnicowanie relacji od interpretacji i wniosków
Wskazywanie okoliczności specyficznych dla przebiegu badania
Przejrzysty tok sprawozdania z badań
Struktura opinii a struktura pracy naukowej
Kwestia dopuszczalności sugestii dotyczących określonych rozwiązań prawnych
Aktywny odbiór komunikatów przez zleceniodawcę

Weryfikacja opinii przez sąd

Celowe versus automatyczne zwracanie się sądu o uzupełnianie opinii Oczekiwanie metaopinii Naciski na kategoryczność opinii Selekcjonowanie zarzutów stron przez sąd Oczekiwanie sformułowania oczekiwań dotyczących opinii uzupełniającej Ustne a pisemne wyjaśnianie wątpliwości Przygotowanie sędziego do formułowania i selekcjonowania wątpliwości dotyczących opinii Przygotowanie biegłego do obrony opinii Zachowanie zasad etycznych podczas obrony opinii przed sądem Ustosunkowywanie się biegłego do nowych okoliczności Sprawność panowania sędziego nad przebiegiem rozprawy

IV Konkluzje